حسابداری مالیاتی چیست؟

حسابداری مالیاتی به‌عنوان شاخه‌ای از علم حسابداری به شمار می‌آید و حسابدار مالیاتی فردی متخصص در علم حسابداری است که به‌صورت متمرکز روی این موضوع فعالیت می‌کند. در حال حاضر نه‌ تنها بنگاه‌های اقتصادی بزرگ، بلکه کسب‌وکارهای خرد و کوچک نیز به‌خوبی اهمیت مسئله حسابداری را درک کرده‌اند. به‌گونه‌ای که با استفاده از سیستم‌های تخصصی در این زمینه، یا با کمک گرفتن از کارشناسان متخصص، در راستای مدیریت هرچه بهتر چرخه مالی در کسب‌ و کار خود فعالیت می‌کنند. در حال حاضر شرایط به سمت و سویی پیش می‌رود که شاخه‌های تخصصی از حسابداری موضوعیت پیدا می‌کند. یکی از شاخه‌ها که از قضا اهمیت فوق‌العاده زیادی نیز دارد، مالیاتی است. در ادامه با مالی‌چی همراه باشید تا به بحث و بررسی مفصل پیرامون این بحث مهم بپردازیم.


همه چیز درباره حسابداری مالیاتی

 
مالیات همواره یکی از داستان‌های جدی در بحث امور مالی مرتبط با کسب‌وکارها است. مدیران شرکت‌ها تمام تلاش خود را صرف کم کردن میزان مالیات می‌کنند یا حداقل به دنبال راهی برای جلوگیری از افزایش بی‌رویه آن هستند. برای این منظور باید نظم و نسق شفاف و دقیقی روی چرخه امور مالی در شرکت وجود داشته باشد. در کنار آن نظارت به‌عنوان یک اصل اجتناب‌ناپذیر در کنترل امور مالی و مالیاتی در شرکت‌ها به شمار می‌آید. 

همه این‌ها باعث به وجود آمدن شاخه‌ای از علم حسابداری شده است که از آن تحت عنوان حسابداری مالیاتی (Tax Accounting) یاد می‌شود. حسابدار مالیاتی به‌طور خاص روی موضوع مالیات و رسیدگی به امور مرتبط با آن متمرکز می‌شود. شاید این سؤال برای شما ایجاد شود که آیا حسابداری مالیاتی موضوعی رسمی و قانونی است یا خیر؟ در پاسخ باید این‌طور بیان کنیم که این بحث نه‌تنها در دنیای امروز امری رسمی و قانونی تلقی می‌شود، بلکه قوانین و چارچوب‌های مخصوص آن نیز وضع شده است که حسابدار مالیاتی موظف به رعایت آن‌ها است. ناگفته نماند که در حال حاضر گرایشی تحت عنوان حسابداری مالیاتی در دانشگاه‌ها تدریس می‌شود و این مسئله نشان از اهمیت این سرفصل دارد

اگر میخواهید در خصوص مسائل مربوط به مالیات و قوانین آن، مشاوره مالیاتی دریافت کنید، با مشاوران مالی‌چی در تماس باشید.


حسابدار مالیاتی کیست؟ 

حسابداری مالیاتی صرفا تخصص متمرکز در علم حسابداری نیست. یک حسابدار مالیاتی خبره باید دانش کافی روی مسئله مالیات و همچنین قوانین و مقرراتی که در این زمینه در کشور وضع می‌شود، داشته باشد. به همین دلیل اگر از بین نیروهای فعال در زمینه حسابداری مایل به انتخاب فردی متخصص در زمینه مالیات هستید، باید حتما دانش و مهارت او را در این زمینه مورد ارزیابی قرار دهید. توصیه بسیاری از متخصصان در این زمینه آن است که سعی کنید امور مرتبط با حسابداری مالیاتی شرکت خود را تحت هیچ شرایطی در اختیار کارشناسان کم تجربه در این بحث قرار ندهید. به این دلیل که مالیات در نهایت جزء مهمی از هزینه‌های شرکت شما را در پایان هر سال مالی تشکیل می‌دهد. کوچک‌ترین سهل‌انگاری یا بی‌تجربگی در این زمینه به قیمت از دست دادن سرمایه شرکت تمام می‌شود. بنابراین لازم است که حتما از افراد با تجربه استفاده کنید.

حسابدار-مالیات

وظایف حسابدار مالیاتی

حسابدار مالیاتی باید دانش و تجربه کافی در علم حسابداری و مباحث مالیات داشته باشد. در اهمیت این جایگاه شغلی می‌توان این طور بیان کرد که این فرد در نقش حافظ سرمایه‌های یک شرکت عمل می‌کند. هرچند مالیات به‌عنوان تکلیف اجتماعی تمام کسب‌وکارها به شمار می‌رود؛ اما ناگفته پیدا است که تلاش عموم سازمان‌ها و شرکت‌ها برای جلوگیری از پرداخت مالیات اضافی است. از آن گذشته بی‌انضباطی مالیاتی، گرفتاری‌های حقوقی زیادی را برای شرکت‌ها ایجاد می‌کند و در برخی موارد سال‌ها گریبان‌گیر آن‌ها می‌شود. 
درگیری‌های حقوقی مالیاتی از جمله موضوعاتی هستند که تمام مدیران کسب و کارها از آن‌ها فراری هستند. برای دستیابی به این مهم نیز چاره‌ای جز استفاده از حسابداری مالیاتی وجود ندارد. در همین راستا وظایف حسابدار مالیاتی را در یک شرکت فارغ از حجم و اندازه آن می‌توان به‌صورت زیر خلاصه نمود:

  • تهیه و تنظیم اظهارنامه‌های مالیاتی در موعد مقرر
  • تهیه و تنظیم اظهارنامه‌های مالیات بر ارزش افزوده در سررسید مشخص
  • پیگیری امور مرتبط با مالیات بر درآمد کارکنان شرکت
  • تهیه و تنظیم گزارش‌های فصلی از شرایط مالیاتی شرکت و ارائه به مدیران
  • تهیه و تنظیم دفاتر کل، روزنامه و سایر دفاتر قانونی شرکت
  • تهیه و تنظیم اظهارنامه عملکرد
  • اطلاع‌رسانی قواعد و قوانین مالیاتی به منظور هماهنگ‌سازی فرآیندها در شرکت
  • پیگیری مشکلات مالیاتی شرکت‌ها در تعامل با سایر سازمان‌ها
  • پیگیری حقوقی دعاوی مالیاتی شرکت‌ها

نکته مهم در خصوص مورد آخر از وظایف حسابدار مالیاتی این است که در کنار دانش حسابداری و مالیات، نیاز به آشنایی با مسائل حقوقی و قوانین در حوزه نیز وجود دارد. البته این مورد کاملا بستگی به اشخاص دارد. اگر بتوانید رسیدگی به امور مالیاتی شرکت خود را در اختیار فردی قرار دهید که تسلط کافی بر مسائل حقوقی نیز داشته باشد، موفقیت بزرگی را برای خود و مجموعه‌تان رقم زده‌اید. 

بیشتر بخوانید : روش‌های کاهش مالیات

اهداف و نقش حسابداری مالیاتی در سازمان‌ها 


هر بخشی از یک سازمان که جریان نقدینگی در آن وجود دارد، به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم روی مالیات اثرگذار است. بنابراین وقتی صحبت از حسابداری مالیاتی به میان می‌آید، خود به خود سروکار نیروهای حسابدار مالیاتی با تمام بخش‌های شرکت می‌افتد. هر وجه نقد و غیرنقدی که وارد یک سازمان یا از آن خارج می‌شود، باید تحت نظارت حسابداران مالیاتی آن مجموعه قرار داشته باشد. هرگونه مراوده مالی با سایر سازمان‌ها و شرکت‌ها نیز از این مسئله مستثنا نیست و باید حتما در تحت نظر باشد. روی‌هم‌رفته اهداف حسابداری مالیاتی در یک شرکت را می‌توان در موارد زیر خلاصه نمود: 

  • رسیدگی به موضوع مالیات بر درآمد شرکت از طریق تهیه و تنظیم اظهارنامه مالیاتی
  • شناسایی و پیگیری قوانین و مصوبه‌های پیرامون معافیت‌های مالیاتی
  • پیگیری امور مرتبط با تشویق مالیاتی
  • جلوگیری از مشمول شدن جرایم مالیاتی به شرکت‌ها

این چهار مورد که در بالا مشاهده کردید را می‌توان به این صورت خلاصه نمود که حسابدار مالیاتی تلاش می‌کند تا مالیات شرکت به موقع و به درستی پرداخت شود. در نتیجه شرکت را تا جای ممکن از مزایای معافیت‌ها و تشویق‌های مالیاتی بهره‌مند کرده و در مقابل مانع از تحمیل جریمه‌های زیاد به شرکت‌ها می‌شود.

اهداف-حسابداری-مالیاتی

بیشتر بخوانید : دفاع مالیاتی چیست؟

چه شرکت‌هایی نیازمند حسابداری مالیاتی هستند؟ 

پاسخ این سؤال ساده است؛ هر شخص حقیقی یا حقوقی که مطابق قانون مالیاتی کشور، مشمول پرداخت مالیات است، نیازمند حسابداری مالیاتی است. البته طبیعی است که ضرورت و میزان نیاز به حسابدار مالیاتی در شرکت‌ها مختلف با هم تفاوت می‌کند. در میان کسب و کارهای فعال در کشور، هستند مجموعه‌هایی که به دلیل گستردگی فعالیت‌هایشان، چند کارشناس حسابدار مالیاتی را استخدام می‌کنند تا بتوانند جریان امور را به‌خوبی کنترل کنند. 
کسب‌وکارهای خرد ممکن است که به دلیل محدودیت‌هایی که در بحث اداره خود دارند، در استخدام این چنین افرادی ناتوان باشند. در چنین شرایطی کارشناسان توصیه می‌کنند که به جای استخدام نیروی تازه، از خدمات شرکت‌های فعال در این زمینه استفاده شود. مالی چی به‌عنوان برترین و بزرگ‌ترین شرکت ارائه دهنده خدمات مشاوره مالی در سطح کشور آماده همکاری با عموم کسب‌وکارها است.

قوانین مالیاتی در حسابداری مالیاتی

قوانین حسابداری مالیاتی از یک شالوده مشخص و واحدی تشکیل شده است که تحت عنوان قوانین مالیاتی شناخته می‌شود. مجموعه‌ای از مواد و تبصره توسط سازمان امور مالیاتی کشور در زمینه مالیات ابلاغ شده است که به نام قوانین مالیاتی شناخته می‌شوند. دو مورد از مهم‌ترین قوانین حسابداری مالیاتی عبارت‌اند از: 

  • هزینه‌های قابل قبول مالیاتی در قالب صورت حساب‌های مالیاتی آماده می‌شود.
  • مالیات بر حقوق کارکنان شرکت‌ها تحت عنوان مالیات مستقیم بر حقوق محاسبه می‌شود.

کلام پایانی 
توصیه بسیاری از کارشناسان مالی در سطح دنیا این است که مسئله مالیات توسط کسب و کارها باید با نهایت وسواس و دقت پیگیری شود. سرفصل حسابداری مالیاتی نیز در همین راستا موضوعیت پیدا کرده است. با وجود پیشرفت‌های بسیار خوبی که در این زمینه حاصل شده است، اما به نظر می‌رسد هنوز راه زیادی برای جا افتادن فرهنگ استفاده از حسابداری مالیاتی در کشور وجود دارد. این نکته را همیشه به خاطر داشته باشید که نباید به دنبال راهی برای فرار از مالیات باشید؛ چرا که بالاخره روزی مجبور به پرداخت آن می‌شوید. بهترین کار تلاش برای جلوگیری از جریمه‌های مالیاتی و بهره‌مندی از معافیت‌ها است. برای استفاده از خدمات مالی چی در زمینه حسابداری مالیاتی در هر نقطه از کشور می‌توانید از اپلیکیشن مالی چی یا شماره تلفن 1408 استفاده کنید. 
 

نویسنده: تحریریه مالی‌چی