مراحل رسیدگی به اعتراض مالیاتی چگونه است؟

داستان مالیات برای برخی از کسب‌وکارها کمی پیچیده می‌شود. ممکن است برخی از صاحبان کسب‌وکارها در پایان سال مالی و پس از تسلیم اظهارنامه مالیاتی، با مشاهده برگه تشخیص نسبت به مالیات تعیین شده اعتراض داشته باشند. در مواردی این اعتراض‌ها درست است و در مواردی نیز، بعد از طی شدن مراحل پیگیری اعتراض مالیاتی مشخص می‌شود که هیچ‌گونه اشتباهی در روند محاسبه مالیات رخ نداده است. با این وجود، اعتراض به مالیات حقی است که قانون مالیاتی کشور برای مؤدیان حقیقی و حقوقی قائل شده است. در همین راستا، در مقاله حاضر قصد داریم تا هر آنچه که باید برای اعتراض به برگه تشخیص مالیات بدانید را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید. 

برای کسب اطلاعات در مورد نحوه تهیه اظهارنامه مالیاتی، به بخش خدمات تنظیم اظهارنامه مالیاتی اپلیکیشن مالی‌چی مراجعه نمایید.

منظور از اعتراض مالیاتی چیست؟ 

پرداخت مالیات تکلیف قانونی است که بر عهده کلیه مؤدیان مالیاتی گذاشته شده و راه فراری از آن وجود ندارد. هر چند که در سال‌های گذشته به دلیل فراهم نبودن زیرساخت‌های مالیاتی مناسب، بسیاری از فرارهای مالیاتی رخ می‌داد؛ اما با توجه به حساسیت‌های ایجاد شده در این زمینه، چند سالی است سخت‌گیری‌های جدی در این زمینه صورت می‌گیرد. اما نکته مهمی که وجود دارد این است که تعدادی از مؤدیان معتقد هستند که مبالغ مالیاتی که برای آن‌ها تعیین می‌شود، عادلانه نیست. 

در چنین شرایطی قانون‌گذار امکان اعتراض به مالیات تعیین شده برای مؤدیان در نظر گرفته است. بسیاری از چالش‌هایی که در این مسیر ایجاد می‌شود، ناشی از عدم اطلاع کافی مؤدیان مالیاتی از قوانین و مقررات است. همین مسئله باعث می‌شود که بسیاری از کارشناسان حوزه مالیات توصیه کنند برای نتیجه‌بخش بودن مراحل پیگیری اعتراض مالیاتی، بهتر است که از وکلا و مشاوران مالیاتی کمک بگیرند. 

اعتراض مالیاتی چیست؟

اگر برای رسیدگی و پیگیری پرونده‌های با موانعی مواجه شده‌اید، با مراجعه به بخش مشاوره مالیاتی اپلیکیشن مالی‌چی مراجعه نمایید و از کارشناسان این حوزه مشاوره دریافت نمایید.

مراحل ثبت اعتراض به برگ تشخیص مالیات 

مراحل پیگیری اعتراض مالیاتی در ماده 238 قانون مالیات‌های مستقیم کشور به طور مفصل ذکر شده است که در ادامه مهم‌ترین مطالب این ماده قانونی را مرور خواهیم کرد. در بسیاری از موارد معمولا اعتراض به مالیات در همان مرحله اول جواب می‌دهد. سازمان امور مالیاتی تأکید کرده است که اداره‌های مسئول در این زمینه تا جای ممکن همکاری لازم را با مؤدیان مالیاتی انجام دهند. به همین دلیل اکثر پرونده‌های اعتراض مالیاتی، در همان اداره صادرکننده برگه تشخیص از طریق مذاکره و مصالحه به نتیجه مثبت ختم می‌شود. 

با این وجود در مواردی نیز کارشناسان سازمان امور مالیاتی، مستندات ارائه شده از سوی مؤدیان مبنی بر اعتراض به مالیات را رد می‌کنند. در چنین شرایطی ماده 238 قانون مالیات‌های مستقیم برای ادامه مراحل پیگیری اعتراض مالیاتی تدابیری را اندیشیده است که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم. 

نمونه متن اعتراض به مالیات 

برای اعتراض برگه تشخیص مالیات باید نسبت به تکمیل فرم اعتراض مالیاتی اقدام کنید. در همین راستا چند نکته ظریف و بسیار مهم باید در زمان تکمیل فرم اعتراض مالیاتی رعایت شود تا شانس مؤدیان برای کسب نتیجه موفق در اعتراض به مراتب افزایش پیدا کند. این نکات عبارت‌اند از: 

  • از پرداختن به هر گونه مسئله حاشیه‌ای در فرم خودداری کنید و سعی کنید مطالب‌تان را به‌صورت خلاصه درج کنید.
  • در عین رعایت اختصار، کلیه اسناد و مدارکی که برای اثبات ادعایتان ضروری است را پیوست فرم اعتراض کنید.
  • لحن نامه را با رعایت ادب تنظیم کنید و هرگونه عبارت غیررسمی را از مطلب حذف کنید.
  • حتما به مواد قوانین مالیاتی که مرتبط با موضوع اعتراض‌تان است، استناد کنید.

در مجموع توصیه کارشناسان حوزه مالیات آن است که نگارش و تکمیل فرم اعتراض مالیات را در جریان مراحل پیگیری اعتراض مالیاتی، حتما زیر نظر یک وکیل یا مشاور مالیاتی انجام دهید. در این قسمت، یک نمونه اعتراض برگه تشخیص مالیات که درخواست بررسی مجدد مالیات در آن مطرح می‌شود را می‌توانید مشاهده کنید. 

مثالی از برگه اعتراض تشخیص مالیات:

موضوع درخواست: درخواست رسیدگی مجدد به مالیات تعیین شده سال ........ 
ریاست محترم اداره مالیات ............ 

با سلام و احترام 
با عنایت به برگ تشخیص عملکرد سال ……….. (به شماره ………..مورخ … /…../…..) و نظر به دریافت مبانی تشخیص به استحضار می‌رساند مواردی در برگ تشخیص به شرح ذیل لحاظ نگردیده است که مستدعی است دستور فرمائید در صورت امکان، مجدداً مورد رسیدگی قرار گیرد. 

1. ممیز محترم جمع بستانکار حساب سود و زیان سنواتی را به جمع مشمول مالیات اضافه نموده ولی جمع بدهکار این حساب که هزینه‌های قاطع و مشخصی مانند هزینه حسابرسی هزینه بیمه پیمانکاری و سایر موارد بوده لحاظ ننموده است. خاطر نشان می‌سازد این مبالغ در اظهارنامه اعلام گردیده که مطابق با بند ۲۷ ماده ۱۴۸ ق.م.م است.

2. مبلغ …………………… میلیون ریال که در بستانکار حساب سود و زیان سنواتی بوده، دو بارو به صورت مضاعف به مبلغ مشمول مالیات شرکت اضافه شده، یکبار توسط شرکت و در اظهارنامه ابراز گردیده و بار دیگر در جمع بستانکار حساب سود و زیان سنواتی (که توسط ممیز محترم استخراج شده) به درآمد مشمول مالیات اضافه گردیده است. 
مستدعی است که با توجه به موارد ذکر شده در بالا و همچنین اسنادی که پیوست ارائه شده است، دستور رسیدگی مجدد به پرونده مالیاتی اینجانب را مبذول فرمایید. 

باتشکر 

زمان ابلاغ اعتراض به برگه تشخیص مالیات 

سازمان مالیاتی عمدتا به دو روش اقدام به تعیین مالیات مؤدیان خود می‌کند: 

  • تعیین مالیاتی مبتنی بر تکمیل اظهارنامه مالیاتی
  • تعیین مالیات به صورت علی‌الرأس

اگر مؤدیان نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر اقدام نکنند یا اسناد و مدارک آن‌ها مورد تأیید سازمان امور مالیاتی قرار نگیرد، کارشناسان این سازمان به‌صورت علی‌الرأس برای تعیین مبلغ مالیات مؤدیان اقدام می‌کنند. در حالت دوم با توجه به عدم همکاری مؤدیان با سازمان مالیاتی، معمولا مالیات‌های بسیار سنگین‌تری نسبت به حالت اول تعیین می‌گردد. به هر ترتیب مؤدی پس از دریافت برگه تشخیص، حداکثر 30 روز مهلت اعتراض به مالیات تعیین شده دارد. 
نکته مهمی که جا دارد در این قسمت به آن اشاره کنیم، این است که در صورت عدم ارائه اظهارنامه مالیاتی، هیچ‌گونه حقی از سوی قانون‌گذار برای اعتراض به مالیات تعیین شده برای مؤدیان در نظر گرفته نشده است. بنابراین لازم است که حتما این نکته مهم را در نظر داشته باشید. 

اعتراض به برگه تشخیص مالیات

بیشتر بخوانید، بیشتر بدانید: هر آنچه درباره معافیت مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان باید بدانیم!

مراحل پیگیری اعتراض مالیاتی به چه صورت است؟ 

مراحل پیگیری اعتراض مالیاتی در چند گام توسط قانون‌گذار پیش‌بینی شده است. مؤدیان مالیاتی برای اعتراض به مالیات تعیین شده باید مرحله به مرحله پیش بروند. همان‌طور که در بالا اشاره کردیم، بخش قابل توجهی از اعتراضات در همان مرحله نخست اعتراض با توافق بین طرفین حل و فصل می‌شود. با این وجود در صورتی که اختلافات پابرجا ماند، باید به ترتیب مراحل بعدی را طی کنید.  

  1. اعتراض برگه تشخص مالیات نزد اداره صادرکننده 
    بعد از دریافت برگه تشخیص مالیاتی از سوی مؤدی قانون‌گذار، مهلت 30 روزه برای اعتراض برگه تشخیص مالیات را برای شما در نظر گرفته است. در همین راستا باید با تنظیم لایحه دفاعی مالیاتی به اداره صادرکننده برگه تشخیص مراجعه نمایید. این اداره نیز موظف است که پس از دریافت لایحه اعتراضی حداکثر ظرف مدت 30 روز با بررسی اسناد و مدارک مؤدیان پاسخ نهایی خود را به آن‌ها ارائه دهد. در صورتی که اعتراض مؤدی به تشخیص اداره صادرکننده وارد باشد، برگه تشخیص رد می‌شود. 
    در ادامه با بررسی‌های مجدد، برگه تشخیص جدید صادر می‌شود. چنانچه رأی صادره مورد قبول مؤدی قرار نگیرد یا کارشناسان اداره مالیات درخواست او را رد کنند، باید برای پیگیری مراحل اعتراض به برگ تشخیص مالیات به هیئت حل اختلاف مالیاتی مراجعه کند.
     
  2. پیگیری اعتراض در هیئت حل اختلاف مالیاتی 
    ماده 247 قانون مالیات‌های مستقیم در کشور به بررسی فرآیند اعتراض به مالیات در هیئت حل اختلاف مالیاتی اختصاص پیدا می‌کند. در صورتی که مرحله اول رسیدگی با توافق بین دو طرف همراه نشود، پرونده مؤدی به هیئت حل اختلاف ارجاع می‌شود. این هیئت متشکل یک تیم سه نفره است که شامل قاضی، نماینده اداره مالیات و نماینده اتحادیه صنف مؤدی است. در این مرحله پس از ارائه مستندات به هیئت حل اختلاف، مؤدی باید در جلسه حضوری نسبت به دفاع مالیاتی از خود اقدام کند. البته نماینده قانونی او نیز می‌تواند این وظیفه را بر عهده بگیرد. در ادامه ظرف 10 روز هیئت حل اختلاف مالیاتی باید رأی نهایی خود را اعلام کند. 
     
  3. پیگیری مجدد در هیئت حل اختلاف تجدید نظر  
    رأی صادر شده در هیئت حل اختلاف مالیاتی قابل اعتراض است. به همین دلیل در ادامه مراحل پیگیری اعتراض مالیاتی، مؤدی می‌تواند حداکثر ظرف مدت 20 روز اعتراض خود را به هیئت حل اختلال تجدید نظر ابلاغ کند. هیئت تجدید نظر نیز بار دیگر پرونده مؤدی را بررسی می‌کند و رأی خود را صادر می‌نماید. لازم به ذکر است که رأی صادره در این هیئت نیز قابل اعتراض است.
  4. اعتراض به مالیات در شورای عالی مالیاتی 
    از این مرحله به بعد پیگیری مراحل اعتراض مالیاتی کمی پیچیده می‌شود و معمولا پرونده‌های محدودی هستند که کارشان به این مراحل می‌کشد. به هر ترتیب ماده 251 قانون مالیات‌های مستقیم این طور بیان می‌کند که مؤدیان در صورتی که به رأی صادره از هیئت حل اختلاف مالیاتی اعتراض داشته باشند، باید ظرف مدت 30 روز مراتب اعتراض خود را به شورای عالی مالیاتی ارجاع دهند. این شورا از 25 نفر به پیشنهاد رئیس سازمان امور مالیاتی و حکم وزیر اقتصاد تشکیل می‌شود. مؤدیان بعد از ابلاغ اعتراض به این شورا باید منتظر رسیدگی و اعلام رأی از سوی آن باقی بمانند.
  5. پیگیری اعتراض در هیئت سه نفره وزارت اقتصاد و امور دارایی 
    در موارد نادری اگر رأی صادره از سوی شورای عالی مالیات مورد تأیید مؤدی قرار نگیرد، روند اعتراض در مراجع بالاتر یعنی هیئت سه نفره وزارت اقتصاد و امور دارایی پیگیری می‌شود. در ادامه رأی این مرجع صادر می‌شود که اگر توسط شما مورد تأیید قرار نگیرد، می‌توانید برای آخرین بار اعتراض خود را به دیوان عدالت اداری منتقل کنید.
  6. اعتراض به دیوان عدالت اداری 
    آخرین مرحله از مراحل پیگیری اعتراض مالیاتی به دیوان عدالت اداری ختم می‌شود. در این مرحله باید توجه داشته باشید که رأی صادره هر چه که باشد قطعی است و دیگر امکان اعتراض برای مؤدیان وجود ندارد. نکته مهمی که باید در نظر داشته باشید این است که در صورتی که اعتراض شما در تمام این مراحل بی‌مورد تشخیص داده شود، سازمان امور مالیاتی نیز می‌تواند شکایتی را علیه شما به دلیل اتلاف وقت تنظیم کند و به مراجع قانونی ارجاع دهد.

کلام پایانی 

در این مطلب تمام آنچه که در خصوص مراحل پیگیری اعتراض مالیاتی باید بدانید را مورد بررسی قرار دادیم. واقعیت این است که درصد قابل توجهی از اعتراض‌های مؤدیان در دو مرحله ابتدایی برطرف می‌شود و توافق بین طرفین حاصل می‌گردد. در انتها لازم است به این نکته اشاره کنیم که برای پیگیری اعتراض به مالیات، بهتر است از وکلا یا مشاوران مالیاتی استفاده کنید که مبتنی بر اصول قانونی بتوانند از حقوق شما دفاع کنند. در همین راستا مالی چی به عنوان بزرگ‌ترین ارائه دهنده خدمات مالی و مالیاتی در سطح کشور آماده است تا در زمینه اعتراض برگه تشخیص مالیات با عموم مؤدیان در سراسر کشور همکاری کند. 
 

نویسنده: تحریریه مالی چی