دستمزدهای نجومی در اینستاگرام؛ حتی گران‌تر از جراحان / کدام اینفلوئنسرها باید مالیات بدهند؟

صفحه اینستاگرام خود را باز کنید سری به صفحه مشترک یا به اصطلاح اکسپلورر آن بزنید تا با هر نوع جستجو در هر زمینه‌ای با سیلی از صفحات مختلف اینفلوئنسرهای اینستاگرامی در موضوعات مختلف مواجه شوید. از موضوعاتی، چون سفر و پوشاک و خرید و هنر تا تعداد بالای اینفلوئنسرهایی که در حوزه غذاگردی و رستوران فعالیت می‌کنند، با انواع درآمدهای مختلف حضور دارند.
گاه درآمدها آنقدر نجومی است که برای برخی حتی غیرقابل باور است. یکی از همین اینفلوئنسرهای مشهور در حوزه تبلیغ رستوران‌ها ادعا کرده بود که ماهیانه بیش از ۲۰۰ میلیون تومان درآمد دارد.

بنابر گزارش مالی چی؛ در مورد دیگری یکی از همین اینفلوئنسرها در لیست قیمتی که ارائه داده بود رقمی بین ۵ تا ۱۵ میلیون تومان برای هر پست طلب می‌کرد که اگر با میانگین هر پست ۱۰ میلیون تومان و ماهی ۲۵ پست تبلیغی رقم مورد اشاره را فرض کنیم در ماه به طور میانگین حدود ۲۵۰ میلیون تومان درآمد وی بوده و این در حالی است که همین شخص خاص گاهی هر روز و روزی تا دو پست تبلیغی در صفحه خود گذاشته است.

این شرایط نیز در حالی است که برپایه آمار، در ۱۱ ماهه سال گذشته مجموع مالیات حقوق کارمندان و کارگران ۲۰ هزارمیلیارد تومان بوده که نزدیک به ۱۹ درصد از کل مالیات‌های وصول شده دولت را تشکیل می‌دهد. اما درهمین دوره زمانی درآمد دولت از محل مالیات مشاغل ۱۱‌هزار میلیارد تومان بوده است، یعنی ۹‌هزار میلیارد تومان کمتر از مالیات کارکنان دولت و بخش خصوصی. مالیات بر حقوق در سال گذشته ۲۰ درصد از درآمدهای مالیاتی دولت را تشکیل داد. کارکنان بخش دولت و خصوصی تاکنون دو برابر صاحبان مشاغل و اصناف مالیات پرداخت کرده‌اند.

از سوی دیگر در حالی که دولت امسال حتی از حداقل حقوق‌ها نیز مالیات دریافت خواهد کرد مشخص نیست که چطور اینفلوئنسرها و شاخ‌های شبکه‌های اجتماعی تاکنون و هم چنان از پرداخت مالیات مصون و معاف مانده اند. در همین حال بنا به مصوبه بودجه سال ۱۴۰۱ در حالی کارگر با حداقل حقوق نیز مالیات پرداخت می‌کند که برخی از اینفلوئنسرهای اینستاگرامی با در آمدهای نجومی بین ۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان در ماه هنوز در رصد مالیاتی دولت قرار نگرفته اند!

در همین رابطه نیز، «محمد مسیحی»، معاون درآمدهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی پیش از این و در سال ۱۴۰۰ به مهر گفته بود که اینفلوئنسرها هم از ‌سال آینده مشمول پرداخت مالیات می‌شوند. او دراین‌باره توضیح داد که: «برای بحث شبکه‌های اجتماعی ‌هیچ محدودیتی از بابت شمول مالیات نداریم و فعالان فضای مجازی مثل بقیه افرادی که در فضای واقعی ‌فعالیت می‌کنند حتما مشمول مالیات می‌شوند‎.» او گفته است: «در یکی دوسال گذشته برنامه‌ای برای ‌رسیدگی به فعالان فضای مجازی در دستور کار داشتیم و بخشی را هم مطالبه مالیات کردیم که بیشترآن‌ها به نتیجه رسیده است و اکثر این افراد دارای پرونده مالیاتی و کد مالیاتی هستند.»

حال، اما پس از چندین سال کشمکش بر سر درآمدهای نجومی این آدم‌ها به نظر می‌رسد بالاخره قرار شده است که این اشخاص نیز مالیات بپردازند. کشمکشی که از همان روزهای نخست باب شدن اصطلاح اینفلوئنسر در ایران آغاز شده است.

آمارها در سال ۱۳۹۹ حاکی از آن بود که تنها در اینستاگرام، بیش از ۵۰ پیج بالای ۳میلیون دنبال‌کننده دارند و فالوورهای بیش از ۶۰۰پیج بالای یک میلیون دنبال‌کننده است. هزینه متداول درج هر ویدئوی کمپین‌های تبلیغاتی شرکت‌های مختلف در صفحات اینفلوئنسرهای اینستاگرام، مبلغی درحدود ۵ تا ۱۰۰میلیون است و هر کدام از اینفلوئنسرهای اینستاگرام، روزانه تعداد قابل‌توجهی از چنین ویدئوها و استوری‌های تبلیغاتی را در صفحات خود با مخاطبانشان به اشتراک می‌گذارند. برآوردهای مرکز پژوهشی بتا (پلت‌فرم تحلیل داده‌های شبکه‌های اجتماعی) نشان می‌دهد تنها درآمد حاصل از تبلیغ و اطلاع‌رسانی توسط اینفلوئنسرهای اینستاگرامی در سال، مبلغی حدود هزار میلیارد تومان است. به‌طوری که می‌توان گفت مجموع درآمد ۶۰۰ اینفلوئنسر برتر اینستاگرام فارسی در یک‌سال چیزی درحدود درآمدی است که سازمان صداو سیما از تبلیغات به‌دست می‌آورد.

نخستین بار «محمد مسیحی»، معاون درآمدهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی در آذر ماه سال ۱۳۹۸ به مهر گفته بود که اینفلوئنسرها هم از ‌سال آینده مشمول پرداخت مالیات می‌شوند. او دراین‌باره توضیح داده بود که: «برای بحث شبکه‌های اجتماعی ‌هیچ محدودیتی از بابت شمول مالیات نداریم و فعالان فضای مجازی مثل بقیه افرادی که در فضای واقعی ‌فعالیت می‌کنند حتما مشمول مالیات می‌شوند‎.» وی هم چنین توضیح داده بود که: «در یکی دوسال گذشته برنامه‌ای برای ‌رسیدگی به فعالان فضای مجازی در دستور کار داشتیم و بخشی را هم مطالبه مالیات کردیم که بیشترآن‌ها به نتیجه رسیده است و اکثر این افراد دارای پرونده مالیاتی و کد مالیاتی هستند.»

وعده دریافت مالیات از اینفلوئنسرها، اما بالاخره در اسفند سال ۱۳۹۹ تصویب شد، اما با همه کمی و کاستی‌ها تا ۶ ماه بعد نیز چندان مورد توجه قرار نگرفت. مرداد ماه سال ۱۴۰۰ بود که رئیس سازمان امور مالیاتی در بخشنامه‌ای، دستورالعمل اخذ مالیات از اینفلوئنسرهای دارای بیش از ۵۰۰ هزار فالوور را ابلاغ کرد.
امیدعلی پارسا آئین نامه اجرایی اخذ مالیات از اینفلوئنسرهای دارای بیش از ۵۰۰ هزار فالوور را ابلاغ کرد که بر اساس بند ذ تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۰ کل کشور، درآمد کاربران دارای بیش از ۵۰۰ هزار فالوور از محل تبلیغات، مشمول مالیات بر درآمد است.

مساله‌ای که باز هم تردیدهای تازه به وجود آورد چرا که همزمان با طرح این مساله و توجه به تعداد ۵۰۰ هزار فالور گفته شد که برخی از اینفلوئنسرها شروع به ایجاد صفحات تازه کرده اند.اما در بهمن سال ۱۴۰۰ خبر دیگری منتشر شد که نشان می‌داد مساله بررسی تعداد فالوور از دستور کار خارج شده است.

نویسنده: مالی چی