بانک اطلاعات حرفه‌ای؛ ده اصطلاح مهم در حسابداری

اصطلاحات دنیای جدید در هر رشته و در هر حرفه‌ای بسیار گسترده شده است. با پیوستن به دنیای جدید ارتباطی و گسترده شدن فضای مجازی روزانه بر تعداد این اصطلاحات کاربردی اضافه می‌شود. 

توسعه اولیه حسابداری به بین‌النهرین باستان برمی‌گردد و ارتباط تنگاتنگی با تحولات نوشتن، شمارش و پول دارد. اولین دفترداری هم بر طبق شواهد در ایران باستان و همچنین سیستم‌های حسابداری توسط مصریان و بابلی‌ها وجود دارد. با گذشت زمان دفترداری دوطرفه در جامعه یهودیان خاورمیانه در اوایل قرون وسطی آغاز شد و در اروپا اصلاح گردید. 

در قرن نوزدهم حسابداری به یک حرفه سازمان یافته تبدیل شد و با توسعه گرفتن شرکت‌های سهامی، حسابداری به دو شاخه حسابداری مالی و حسابداری مدیریتی تقسیم شد.

ویکی‌پدیا در تعریف حسابداری می‌نویسد؛ حسابداری  که به آن زبان تجارت می‌گویند اندازه‌گیری، پردازش و ارتباطات اطلاعات مالی و غیرمالی در مورد نهادهای اقتصادی مانند مشاغل و شرکت‌ها است. حسابداری فعالیت‌های اقتصادی یک شرکت را اندازه‌گیری می‌کند و نتیجه را  به کاربران مختلف همچون؛ سرمایه‌گذاران، بستانکاران، مدیریت و تنظیم کنندگان منتقل می‌کند. اصطلاحات «حسابداری» و «گزارشگری مالی» اغلب به عنوان مترادف استفاده می‌شوند.

ده اصطلاح مهم حسابداری 

عبارات و کلماتی که در موضوعات تخصصی استفاده می‌شوند برای افرادی که فعالیت حرفه‌ای در آن تخصص را ندارند  نامفهوم و سخت است اما به‌طبع آگاهی داشتن درباره آن‌ها امروزه مورد نیاز است.     

در حسابداری مالی نیز مانند بسیاری از موضوعات تخصصی دیگر، عبارات و اصطلاحات تخصصی وجود دارد که برخی از افراد عادی در زندگی روزمره خود با آن‌ها مواجه می‌شوند اما معنی‌شان را نمی‌دانند. در گزارش زیر نگاهی کوتاه به مهم‌ترین و کاربردی‌ترین مفاهیم مربوط به دانش حسابداری کرده‌ایم.

حساب‌های دریافتنی و حساب‌های پرداختنی

این دو مفهوم حسابداری را نمی‌توان از یکدیگر جدا دانست. همان‌طور که از نام هر دو اصطلاح مشخص است، حساب‌هایی که باید دریافت شوند تحت عنوان حساب‌های دریافتنی شناخته می‌شود و همچنین حساب‌هایی که باید پرداخت شوند نیز، حساب‌های پرداختنی نام دارند.

درصورتی‌که یک کمپانی یا سازمان، محصولات و خدماتی را عرضه می‌کند، هزینه‌ی آن را از خریدار می‌گیرید. حال این دریافت هزینه ممکن است طول بکشد و یا مدت‌زمانی برای آن تعیین شود. به همین دلیل حساب‌هایی که مشتری باید آن را به شما پرداخت کند، حساب‌های د ریافتنی نامیده می‌شود.

حساب‌های پرداختنی نیز مشابه حساب‌های دریافتنی است. با این تفاوت که این بار سازمان شما در جایگاه پرداخت‌کننده قرار دارد. درصورتی‌که به هر دلیل، شما یک بدهی جاری داشته باشید که باید آن را پرداخت کنید، پس حساب‌های پرداختنی دارید.

  ترازنامه، صورت‌حساب موقعیت مالی، صورت‌حساب شرایط مالی

ترازنامه‌ها، فهرست‌هایی از تمامی بدهی، سرمایه و دارایی‌های یک شرکت هستند که باهدف شفاف‌سازی آمار و بدهی، سرمایه و دارایی در مدت‌زمان‌های مشخص تهیه می‌شوند. معمولاً ترازنامه‌ها را با نام‌هایی مانند صورتحساب موقعیت مالی و صورت‌حساب شرایط مالی نیز می‌شناسند. مهم‌ترین نکته در ترازنامه‌ها در نظر گرفتن زمان است زیرا میزان نقدینگی، سرمایه، سود و بدهی در بازه زمانی‌های مختلف تغییر پیدا می‌کند.

  صورت معاملات فصلی یا گزارش خریدوفروش فصلی

صورت معاملات فصلی، یکی از اصطلاحات جدید در مالیات ایران است. باهدف ارزیابی مالیات و شفافیت هر چه بیشتر در فرآیند آن، دریافت صورت‌حساب معاملات در بازه زمانی‌های متفاوت انجام می‌شود. صاحبان کسب‌وکارها در این روش باید فهرستی از تمامی معاملات فصلی به سازمان امور مالیاتی ارائه دهند.

ارزش دفتری، ارزش و بهای خالص یک دارایی

با کم کردن انواع هزینه استهلاک انباشته از قیمت خرید یا بهای تاریخی یک دارایی، به ارزش دفتری آن پی می‌بریم. سرمایه‌گذاران به‌واسطه ارزش دفتری می‌توانند نسبت به‌اندازه گیری ارزش سهام اقدام کنند. در اصل ارزش دفتری می‌تواند مقایسه برای سنجش ارزش یک سهام باشد.

  بستانکار

حساب‌های بستانکاری در اصل حساب‌هایی هستند که یک سازمان یا مجموعه باید با طرف حساب دیگری دارد و طبق آن باید هزینه را در مدت‌زمان مشخص پرداخت کند. معمولاً قسمت عمده‌ای از بدهکاری‌ها در انواع ترازنامه مالی مربوط به حساب‌های بستانکاری است. این حساب‌ها می‌توانند مالیات، هزینه محصولات و خدمات خریداری‌شده و یا حتی بدهکاری‌های جاری باشد.

بدهکار

بدهکار (یا مدیون) به شخصی (حقیقی یا حقوقی) گفته می‌شود که دینی یا دیونی به نفع شخص (حقیقی یا حقوقی) دیگر بر عهده او است؛ و وی موظف به پرداخت آن دین یا دیون است.

در حسابداری دوطرفه، حساب بدهکار در سمت راست ترازنامه نمایش داده می‌شود.

 صورت سود و زیان یا صورت عملیات

در آموزش حسابداری ، صورت سود و زیان با نام های مختلف شناخته می‌شود. برخی به آن صورت سود عملیات می‌گویند و برخی دیگر با صورت درآمد از این فرآیند یاد می‌کنند.

به‌صورت کلی زمانی که شما تمامی هزینه و زیان‌های یک شرکت را در قسمتی از فهرست و تمامی سود و درآمد شرکت را در قسمت دیگری از لیست، گردآوری کنید، یک صورت سود و زیان تهیه‌ کرده‌اید.

 هزینه‌ی ثابت

هزینه‌های ثابت، همان هزینه‌های جاری هر سازمان است که نمی‌توان از آن چشم‌پوشی کرد. به‌طور مثال ممکن است اجاره یک شرکت جزو هزینه‌ی ثابت آن سازمان باشد که حتی در صورت وارد شدن به روند زیان، بازهم نمی‌توان جلوی این هزینه را گرفت. به‌صورت کلی، هر نوع هزینه‌ی مربوط به سازمان که در هیچ شرایطی قطع نشود را هزینه‌ی ثابت می‌نامیم.

شرکت تضامینی

شرکت تضامنی یک سازمان تجاری است که در آن دو نفر یا بیشتر آن را مدیریت و اجرا می‌کنند. هر دو مالک به‌طور برابر و شخصاً برای پرداخت بدهی‌ها و دیون شرکت مسئول هستند.

شرکت تضامنی همان ویژگی‌های شرکت انفرادی را دارد با این تفاوت که از تعداد مالکان یا شرکا بیشتر از یک نفر تشکیل شده است که همه‌ شرکا در درآمدها و هزینه‌های شرکت سهیم هستند و مسئولیت تک‌تک افراد در مورد تعهدات شرکت نامحدود است و مسئولیت آن‌ها محدود به درصد سهم‌شان در شرکت نمی‌شود.

 صورت مغایرت بانکی

صورت مغایرت بانکی، اختلاف‌های موجود بین صورت حساب بانک و دفاتر مؤسسه را تبیین می‌نماید.

معمولاً این اختلافات از چهار عامل عمده ناشی می‌شود: نخست چک‌های معوق در دست مردم که به بانک برده نشده است.

دوم مبالغ ارسال شده به حساب بانک که در تاریخ تطبیق به بستانکار بانک منظور نشده است. سوم برداشت‌های بانک که اعلامیه آن‌ها نرسیده باشد و چهارم اشتباهات بانک یا موسسه.

نویسنده: تحریریه مالی چی